Millo

O millo (Zea mays) é unha gramínea anual orixinaria de Mesoamérica e introducida en Europa no século XVI. Os seus nomes máis comúns en español son millo, choclo, oroña, abatín ou millo.

Os grans ou parte comestible da planta cobren o tronco da mazorca en filas (8-30 grans por fila) e están dispostos de forma que quedan sólidamente suxeitos e impiden que a planta poida dispersar as súas sementes. O millo é unha planta que depende en gran medida do ser humano para a súa supervivencia, posto que perdeu a súa capacidade de fecundarse de forma eficaz cando as plantas individuais crecen afastadas unhas doutras.

Non se coñece ben a súa orixe exacta. A maioría de expertos cren que creceu na meseta de México e nas terras altas de Guatemala. Algúns especialistas opinan que a planta silvestre teosinte (Zea mays mexicana) foi o devanceiro do millo. Diversos estudos datan o uso deste cereal no 7000 a.C. polos restos atopados no val de Tehuacán (México). Tamén hai indicios do seu cultivo na época preinca e foi especialmente impactante o seu aproveitamento durante o imperio Inca.

Outras teorías afirman que o millo puido haberse orixinado fóra de América. Teñen en conta anotacións realizadas en bitácoras mariñas previas ao descubrimento do Novo Mundo. Estes diarios de viaxe inclúen descricións de colleitas no arquipélago índico, que segundo expertos arqueólogos poderían tratarse da mesma planta do millo. En China o Hsi fan mai ou trigo tibetano é o millo que historicamente se cre que chegou procedente da India e que se cultivaba moito antes da chegada dos europeos. Sexa cal for a súa procedencia, do que non hai dúbida é que o primeiro impacto do cultivo deste cereal tivo lugar en América Central.

En España, a primeira referencia da súa utilización foi a realizada polo Almirante e Gobernador da Florida, Gonzalo Méndez de Cancio nas súas terras de Casariego no occidente de Asturias.

Actualmente o millo utilízase para penso animal e para alimentación humana na produción de almidón, aceite, cereal de almorzo, aperitivos e aditivos (glicosa, fructosa, jarabe de millo, almidón modificado…) que se utilizan como edulcorantes ou espesantes. Recentemente estáselle dando un importante uso como combustible na industria do automóbil.

En EEUU cultívase aproximadamente o 40% da produción total mundial. China é o segundo país produtor. En España, segundo datos do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación (MAPA), dedícanse 476.000 hectáreas ao seu cultivo, cun rendemento anual de 4.339.000 toneladas de cereal.