Alfalfa

A alfalfa é unha planta herbácea da familia das leguminosas que florece na primavera. É orixinaria de Asia e África do Norte, aínda que na actualidade cultívase en países de clima tépedo de todo o mundo. Trátase dunha planta moi nutritiva e rica en sales grazas ás características das súas raíces, que son capaces de asimilar os minerais do solo en maior proporción que outras plantas.

Non é casual que a alfalfa sexa e siga sendo un dos alimentos máis importantes na alimentación do gando, ademais de ser un vexetal de especial interese para a alimentación humana.

Ten un ciclo vital que vai do cinco aos doce anos, dependendo da variedade utilizada, así como o clima no que se cultive. Chega a alcanzar un metro de altura e desenvolve densas agrupacións de pequenas flores púrpuras. As súas raíces adoitan ser moi profundas, e poden medir até 4,5 metros, o que fai á planta especialmente resistente á seca.

Este legume introduciuse en Europa cara ao ano 470 a.C. durante as Guerras Médicas, de aí o seu nome orixinario de Medica herba, que máis tarde se transformaría na apelación de medicago. Xa naquel entón hai referencias e mencións á súa utilización como alimento para animais durante o inverno. Cara aos anos 1400-1200 a.C. a alfalfa cultivouse nas altas mesetas do Cáucaso, entre Turquía e preto de Irán, onde xa a denominaban alfalfa ou o “mellor das forraxes”. Aparece en Francia no século XVI, pero terá que esperar até o século XVII para coñecer o seu apoxeo e o seu máximo desenvolvemento. Nese momento demostrouse que remplazaba provechosamente o sistema de barbecho e enriquecía a terra de nitróxeno.

A importancia do cultivo da alfalfa reside no seu interese como fonte natural de proteínas, fibra, vitaminas e minerais, polo que a maior parte da súa produción dedícase a pensos animais de gran calidade. Tamén se cultiva pola súa contribución paisaxística e a súa utilidade como cultivo conservacionista da terra e da fauna.

É ademais un reductor natural de enerxía, xa que opera como fixación simbiótica de nitróxeno tanto no seu propio cultivo como nos que comparte a súa terra de maneira rotacional. Por ser unha especie de prado e perenne, o seu cultivo achega elementos de interese como limitador e reductor da erosión, e de certas pragas e enfermidades dos cultivos que lle seguen na rotación.

Entre os países mediterráneos o principal produtor de alfalfa é Francia que dedica unhas 1.500 hectáreas ao seu cultivo. España séguelle en terceiro lugar cunha extensión menor que non chega ás 330 hectáreas.