Verduras e hortalizas da Á a Z:
Alfalfa

Calendario de tempada
Valor nutritivo e saúde
A alfalfa é un excelente alimento que proporciona elevados niveis de proteínas, minerais e vitaminas de calidade. As súas graxas son poliinsaturadas pero escasas polo que non se traduce en beneficio fisiolóxico. Comparte co resto das leguminosas a súa riqueza en fibra. Das súas vitaminas sobresaen o ácido fólico ou vitamina B9, o betacaroteno ou prol-vitamina A, e as vitaminas liposolubles, vitamina E (antioxidante) e K (antihemorráxica). Os seus minerais máis abundantes son o potasio, o magnesio, o calcio, o ferro e o cinc. A alfalfa tamén é fonte de encimas, sustancias que favorecen a dixestión, de flavonoides de acción antioxidante e de clorofila, recoñecida polo seu papel coadxuvante na anemia ferropénica.
Unha das formas máis comúns de atopala no mercado é germinada. Os brotes de alfalfa estimulan os procesos dixestivos e contribúen a rexenerar e protexer a mucosa dixestiva, polo que son especialmente indicados no tratamento dietético de persoas co estómago delicado.
Pola súa riqueza en sales minerais, o consumo habitual de germinados de alfalfa axuda a mineralizar a masa ósea, moi útil como complemento na dieta de mulleres con menopausa ou en caso de osteoporose ou de fracturas. Ademais, os germinados achegan moi poucas calorías e unha cantidade alta de fibra, o que os converte en alimentos de especial interese en réximes para perder peso e en caso de estreñimiento. Así mesmo, o seu consumo recoméndase en casos de anemia pola súa riqueza en clorofila de efectos antianémicos. Desde as décadas dos anos 70 e 80 apareceron diversas iniciativas a nivel mundial, promovidas por comunidades científicas interesadas en erradicar a malnutrición nos pobos desfavorecidos, que promoven a fabricación de extractos foliares de alfalfa. Trátase de preparados de fácil fabricación (aínda que se necesita maquinaria específica) que contén os compoñentes máis interesantes da planta a nivel nutritivo. O extracto foliar convértese nun suplemento nutricional para persoas mal nutridas ou con risco de malnutrición (nenos entre 6 meses e 6 anos, mulleres embarazadas ou lactantes, anciáns, etc.). Ensaiouse en diversos grupos de poboación e hai evidencias de que este suplemento constitúe unha alternativa fronte á pouca presenza de carnes, froitas, cereais ou outros alimentos nos pobos con escasos recursos económicos.
Os suplementos de alfalfa que se consomen por vía oral parecen tolerarse ben en termos xerais. Con todo, a inxesta de tabletas de alfalfa asociouse con síntomas parecidos ao lupus, enfermidade autoinmune. Algunhas investigacións suxiren que estas reaccións poden deberse á presenza do aminoácido L-canavanino, presente nas sementes de alfalfa, aínda que non nas follas. Tamén se deron casos, aínda que moi poucos documentados, de dermatitis (inflamación da pel) e outros trastornos. Por estes motivos é fundamental consultar cun profesional o emprego dos germinados como complemento á dieta, co fin de evitar posibles efectos adversos.
