Xudía

As xudías, coñecidas tamén co nome de fabas, defínense como as sementes feculentas, maduras e secas extraídas das vainas que crecen nas plantas leguminosas do xénero Phaseolus. Este xénero inclúe ao redor de 55 especies de plantas que crecen nas rexións tépedas dos dous hemisferios. A xudía, coñecida e apreciada en toda a xeografía española, é a especie máis distribuída a nivel mundial, e case todas son variedades da Phaseolus vulgaris.

Restos arqueolóxicos datados entre o ano 8000 e 7000 a.C. sitúan a orixe desta semente na zona de Ándelos e de Mesoamérica, a rexión do continente americano que comprende o sur de México e países centroamericanos –Guatemala, O Salvador, Belice e as porcións occidentais de Honduras, Nicaragua e Costa Rica-. Desde Mesoamérica, as variedades de semente pequena dispersáronse a través de México e América Central, e chegaron polo Caribe cara ao norte de Sudamérica e Brasil, mentres que outras sementes máis grandes, de tipo andino, foron as que chegaron tras o descubrimento de América a Europa, a través de España. É precisamente no noso país onde se empezaron a utilizar no S. XVI como alimento para o gando e tiveron que pasar máis de 100 anos para que se introducisen como parte da alimentación humana.

Galicia destaca como a comunidade autónoma que máis xudía gran (seca) produce con máis de 4.500 toneladas métricas ao ano, segundo datos do Anuario de Estatística Agroalimentaria do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación (M.A.P.A). Andalucía, pola súa banda, dedica o 46% da superficie nacional ao cultivo de xudía verde.