Cereais de almorzo

Os cereais de almorzo e as súas variantes son alimentos enerxéticos dado o seu alto achegue de carbohidratos.

O aspecto negativo dalgúns destes produtos é que para aumentar o seu sabor e a súa textura engádeselles cantidades significativas de sodio (até 950 mg/100 gramos) e de azucres (máis de 10 gramos de azucre por cada 100 gramos).

• Achegue calórico. En función do produto, varía desde as 380 cal/100 gramos (os máis simples) até as 475 cal/100 gramos (cereais con froitos secos, froitas desecadas, chocolate…). As barritas conteñen entre 390 e 445 calorías por cada 100 gramos. Algunhas marcas ofrecen barritas que pesan ao redor de 25 gramos e que achegan unhas 110 calorías cada unha.
• Hidratos de carbono. Son o compoñente máis abundante. Supoñen un 70-90% do total do produto. Estes nutrientes proceden dos cereais (hidratos de carbono complexos –almidón-) e dos doces engadidos (azucre, fructosa, jarabe de glicosa, mel ou caramelo).
• Proteínas. Supoñen o 7-16% do total. Son proteínas de calidade intermedia, dada a súa deficiencia de lisina, aminoácido esencial. Para conseguir unha proteína de maior valor biolóxico ou “completa” mestúranse os cereais con lácteos ou con froitos secos.
• Graxas. O contido en graxa dos cereais é moi variable, desde un 3% a un 20%. É superior nas variedades que conteñen froitos secos, chocolate, aceites ou graxas vexetais. Segundo o produto a proporción de graxa saturada tamén varía, desde un 16% (muesli, copos de avena…) até un 75% do total da graxa (barritas).
• Fibra. Abunda sobre todo nas variedades integrais ou nas que levan froitos secos, froitas desecadas ou salvado. Os valores oscilan desde un 3% até un 27% nas variedades integrais que conteñen salvado. Recoméndase un consumo diario de 25-30 gramos de fibra.
• Vitaminas. Os procesos de elaboración dos cereais e as altas temperaturas que se lles aplican reducen o contido inicial de vitamina B1. Respecto doutras vitaminas como a B2 ou riboflavina e a B3 ou niacina, o procesado non implica perdas significativas, aínda que a maior parte dos fabricantes fortifican sistematicamente os cereais en diversas vitaminas (B1, B2, B3, B6, B9 ou folatos, vitamina D) e minerais (ferro, calcio). Os cereais fortificados con vitaminas e minerais considéranse alimentos funcionais dado que axudan a cubrir as necesidades nutritivas de vitaminas e minerais en etapas de crecemento e desenvolvemento. Algúns destes nutrientes interveñen como cofactores de reaccións implicadas no metabolismo enerxético e, por tanto, son esenciais para nenos e embarazadas. Ademais, xunto co ferro, axudan á prevención da anemia. Unha ración estándar de 30 gramos cobre en gran medida a inxesta diaria recomendada de devanditos nutrientes. No entanto, todas estas vitaminas pódense inxerir ao longo do día cunha dieta equilibrada e variada. Posto que se engaden vitaminas e minerais, deben aparecer na lista de ingredientes e os produtos que declaren ser ricos en vitaminas e/ou minerais deberán achegar na etiquetaxe información detallada da cantidade de devanditos compoñentes que contén o produto.
• Minerais. Os cereais adóitanse fortificar con ferro, calcio e magnesio. Respecto ao sodio, as cantidades que achegan estes produtos son de 400 a 950 miligramos de sodio por cada 100 gramos. Máis de 700 mg de sodio por cada 100 gramos considérase unha cantidade excesiva, por iso é polo que nalgúns países, como no Reino Unido, expúxose que no prazo dun cinco anos ningún alimento elaborado exceda o límite dos 700 mg/100 gramos (British Retail Consortium).

En resumo, os cereais de almorzo cumpren a súa función dietética ao prover ao organismo de numerosos nutrientes. Os fabricantes avalan que os seus produtos constitúen un almorzo san e completo para unha poboación infantil, aínda que hai que ter en conta que moitos destes cereais conteñen cantidades esaxeradas de sodio, azucre e graxas. Estes elementos engádense principalmente como conservantes e tamén para resaltar o sabor. Isto afai aos nenos a sabores moi marcados derivados do exceso de sodio e azucre, polo que é mellor moderar o seu uso desde idades temperás.

Si elíxense as variedades máis saudables (menos azucaradas, menos salgadas, menos graxas e con máis fibra), o consumo de cereais de almorzo é axeitado para toda a poboación e en especial para quen teñen un gran desgaste físico, xa que supoñen unha boa fonte de enerxía. Dentro de toda a gama hai algúns cereais máis axeitados en caso de enfermidade; sen azucre para quen ten diabetes; sen proteínas de leite para as persoas alérxicas a esta sustancia, e en caso de celiaquía ou intolerancia ao gluten só se poderán tomar aqueles elaborados a base de millo e arroz.

É importante que os fabricantes fagan constar de forma ben visible na etiqueta nutricional a cantidade de azucre, graxas saturadas e sal que levan os produtos, de maneira que o consumidor poida comparar e optar polos máis apropiados.