Cacahuete

Popularmente considérase ao cacahuete como froito seco, dada a súa aparencia física e o seu semellante valor nutritivo (elevado contido graxo, proteico e enerxético), aínda que botánicamente trátase dunha leguminosa (vaina que garda varias sementes no seu interior).

O cacahuete como o resto das leguminosas é unha excelente fonte de proteínas vexetais. Xunto con altramuces e soia, é unha leguminosa oleaxinosa, dado o seu elevado contido en graxas insaturadas, en especial monoinsaturadas, recoñecidas polas súas propiedades cardioprotectoras.

Tamén é unha fonte destacable de vitamina E (antioxidante) e comparada con outros alimentos contén relativamente cantidades altas de ácido fólico, tiamina e niacina. Os cacahuetes extraen da terra grandes cantidades de fosfatos, potasio e calcio, polo que son unha boa fonte destes minerais, aínda que tamén de magnesio, cinc, cobre e manganeso. Minerais e vitaminas, tan abundantes e variadas no cacahuete, compórtanse como elementos reguladores que serven para a boa nutrición do sistema nervioso e cardiovascular. Polo seu elevado contido en fibra convértese nun potente laxante, pero convén moderar a cantidade a consumir, dado que ao ser tan graxo, comer demasiados cacahuetes dunha vez, provoca malas dixestións e achega demasiadas calorías.

As proteínas do cacahuete, como as do resto de leguminosas, son deficitarias nun aminoácido esencial, metionina, polo que a combinación do alimento con cereais (ricos neste aminoácido) complementa o seu valor proteico. Exemplos de combinacións saudables son o pan untado con manteiga de cacahuete, arroz salteado con devandita pasta, ensalada de pasta con cacahuetes troceados ou galletas elaboradas coa propia manteiga.

Do cacahuete é importante destacar o seu contido en fitosteroles. Estes fitoquímicos atópanse en altas concentracións en plantas oleaxinosas, sementes e legumes. Investigacións recentes mostran que os fitosteroles son capaces de inhibir o desenvolvemento de distintos tipos de cancro como o de colon, próstata e mama, xa que interferen no crecemento e desenvolvemento de células as túas morais. Tradicionalmente os científicos repararon nos fitosteroles ou esteroles das plantas pola súa capacidade para previr enfermidades cardiovasculares. Os fitosteroles axudan a reducir os niveis de colesterol en sangue. Neste caso, o que fai ao cacahuete un alimento especialmente cardiosaludable é a combinación de ácidos graxos insaturados (protectores cardiovasculares por excelencia), con antioxidantes como a vitamina E e fitosteroles, na súa composición.

A cantidade de beta-sitosterol (un fitosterol) en cacahuetes e derivados é moi relevante. Analizáronse diferentes produtos e atopouse un contido medio de 65 mg de sitosterol por cada 100 gramos de cacahuetes salgados. A mesma cantidade de manteiga de cacahuete contén 135 mg de sitosterol, a fariña uns 46 mg e o aceite, aproximadamente 190 mg. Na química do cacahuete atopouse en cantidades reseñables resveratrol, que comparte as mesmas propiedades fisiolóxicas e preventivas ao tratarse dun fitosterol. O resveratrol é coñecido pola súa presenza no viño tinto e na pel da uva negra, e fíxose eco polas propiedades saudables que lle confire precisamente ao viño. Segundo investigacións recentes o cacahuete contén 30 veces máis resveratrol que as uvas.

Estudos realizados nas últimas décadas mostran que unha dieta que inclúa 2 ó 3 veces ao día cacahuetes ou os seus derivados, como manteiga ou aceite, é capaz de diminuír o colesterol sanguíneo nunha porcentaxe entre o 11-14%. Para conseguir o efecto cardiosaludable sen gañar peso, será preciso incluír os cacahuetes en substitución doutros alimentos graxos habitualmente consumidos (manteiga, embutidos, patés, queixos…). Estes efectos saudables conséguense tamén co consumo habitual de froitos secos, alimentos cos que os cacahuetes comparten unha similar composición nutritiva.

A parte negativa do cacahuete son as súas proteínas alergénicas. Os nenos son os máis susceptibles de presentar alerxia aos cacahuetes, por iso convén atrasar a inclusión na dieta destes alimentos até pasado o ano, e mesmo máis tarde si existen antecedentes familiares de primeiro grao de alerxia alimentaria (aínda que non sexa aos cacahuetes). Dado que os cacahuetes se empregan triturados e mesturados con outros froitos secos na elaboración de diversos produtos, pode representar un problema sanitario si non se advirte da súa presenza na etiquetaxe.