Lekaleak / Lekaleak elikagai funtzional gisa

Organismoan erradikal askeen ekoizpena etengabeko fenomenoa da, eta zahartzean eta kartzinogenesian eragin zuzena du. Zelulek energia sortzeko oxigenoa erabiltzen dutenez, erradikal askeak askatzen dira. Konposatu kaltegarri horien aurkako babesa antioxidatzaileen bidez egiten da (kontzentrazio normaletan beste molekula batek baino kidetasun handiagoa duen edozein substantzia, erradikal aske batekin elkarrekintzan aritzeko).

Ekintza hori errazten duten osagaien artean, honako hauek nabarmentzen dira:

• E bitamina (tokoferola): Ehun jakin batzuetan, hala nola nerbio- eta muskulu-ehunetan, frogatutako efektu antioxidatzailea. Soja olioak tokoferol kopuru adierazgarriak ditu.
• Bioflabonoideak: Genisteina sojak duen flavonoideak frogatu du koloneko minbizi-aurreko lesioak nabarmen murrizten direla, bai eta bularreko minbizia eragiten duten tumore-zeluletan zatiketa eragiteko duen eragina ere. Azken efektu hori zelula horien hazkuntza-eredu esperimentaletan ikusi da.
• Lektinak: Gure herrialdean kontsumitzen diren babarrun mota guztietan daude, kopuru nabarmenean, eta tumoreen hazkuntza inhibitzen dute eta antigorputzen ekoizpena handitzen dute.
• Alfa-galaktosidoak: Tumoreen aurkako efektu argia dute. Konposatu horiek hartzitzean hesteetako bakterioek sortzen duten azido butirikoak apoptosia eragiten die in vitro tumore-zelulei. Apoptosia erreakzio biokimikoen multzo bat da, zelula bat modu kontrolatuan hiltzera bideratua.
• Fitatoak: Koloneko minbizia sustatzen duten burdinazko erradikalekin bat egiteko gai direlako sortu dute tumoreen aurkako ekintza.
• Azido fitikoa (inositol hexafosfatoa edo IP6): Marraskarien eta gizakien minbizi-zelulen in vitro egindako zenbait ikerketak frogatu dute konposatu horrek zelula-ugaltze tasa murrizten duela probatutako zelula-lerro guztietan. Minbizi-zelulek ez dute ugaltzen jarraitzen. Ikerketa epidemiologikoek frogatu dute inositol hexafosfatoan dieta altuak dituzten populazioek koloneko, bularreko eta prostatako minbiziaren intzidentzia baxuagoa dutela.
• Saponinak: Saponinak toxikoak ez diren kontzentrazioetan, murriztu egiten da elikagaien bidez hestera iristen diren substantzia potentzialki kantzerigenoen xurgapena. Hori dela eta, koloneko minbizia prebenitzeko eragin onuragarriak dituztela uste da. Saponinek minbiziari aurre egiteko duten gaitasuna Estatu Batuetako Nekazaritza Saileko eta Illinoiseko Unibertsitateko Agricultural Research Service-ko (ARS) zientzialariek erakutsi dute 2005ean argitaratutako ikerketetan. Ikerketa horiek erakutsi zutenez, giza koloneko minbizi-zelula batzuk saponinen eraginpean egoteak %27tik %68ra murriztu zuen zelulen hazkuntza.